Wielu pacjentów, którzy skorzystali z dobrodziejstw systemu e-recept w roku 2019, zastanawia się nad aktualnością swoich dokumentów medycznych. Zrozumienie zasad, według których określana jest ważność e-recepty, jest kluczowe dla zapewnienia ciągłości leczenia i uniknięcia niepotrzebnych komplikacji. Wprowadzenie elektronicznych recept miało na celu usprawnienie procesu przepisywania i realizacji leków, jednak wraz z nowymi technologiami pojawiają się pytania dotyczące ich terminów przydatności.
Rok 2019 był przełomowy dla polskiej farmacji, naznaczony pełnym wdrożeniem systemu e-recept. Oznacza to, że dokumenty wystawione od tego momentu podlegają innym regulacjom niż tradycyjne recepty papierowe. Zrozumienie tych regulacji jest niezbędne, aby wiedzieć, jak długo można zrealizować wystawioną w tamtym okresie e-receptę i jakie kroki należy podjąć w przypadku upływu terminu.
W niniejszym artykule przyjrzymy się szczegółowo, ile dokładnie ważna jest e-recepta z roku 2019, uwzględniając wszystkie istotne aspekty prawne i praktyczne. Wyjaśnimy, od czego zależy ten termin i jakie są konsekwencje związane z przekroczeniem dopuszczalnego okresu jej realizacji. Celem jest dostarczenie czytelnikom kompleksowej i rzetelnej informacji, która pomoże im poruszać się w świecie cyfrowej dokumentacji medycznej.
Określenie ważności e recepty w roku 2019 dla pacjenta
Określenie ważności e-recepty wystawionej w roku 2019 dla pacjenta opiera się na kilku kluczowych przepisach prawa, które weszły w życie wraz z rozwojem systemu informatyzacji ochrony zdrowia. Podstawowym dokumentem regulującym te kwestie jest rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie recept lekarskich. Warto zaznaczyć, że przepisy te ewoluowały, jednak główne zasady dotyczące terminów realizacji pozostały spójne.
Dla większości e-recept wystawionych w 2019 roku, standardowy termin ważności wynosił 30 dni od daty wystawienia. Ta zasada dotyczyła leków refundowanych oraz tych wydawanych bez refundacji. Istniały jednak pewne wyjątki, które warto mieć na uwadze. Na przykład, recepty na antybiotyki musiały zostać zrealizowane w ciągu 7 dni od daty wystawienia. Było to podyktowane koniecznością zapobiegania antybiotykooporności i zapewnienia skuteczności terapii.
Innym ważnym wyjątkiem były recepty na preparaty immunologiczne, które mogły być ważne przez 120 dni od daty wystawienia. Dotyczyło to szczepionek i innych produktów stosowanych w immunoterapii. W przypadku chorób przewlekłych, lekarz mógł wystawić receptę na okres do 12 miesięcy, jednakże w praktyce farmaceuta wydawał lek na okres nieprzekraczający 30 dni (lub 7 dni w przypadku antybiotyków), z możliwością kolejnych wydań na podstawie tej samej e-recepty. Ważność całej e-recepty w tym przypadku nadal wynosiła 30 dni od daty wystawienia, ale uprawniała do wydania leku na dłuższy okres, z podziałem na mniejsze partie.
Jak długo można zrealizować e receptę z roku 2019 w aptece?
Zrozumienie, jak długo można zrealizować e-receptę wystawioną w roku 2019 w aptece, jest fundamentalne dla pacjentów. Jak wspomniano wcześniej, domyślny termin realizacji wynosił 30 dni od daty wystawienia. Oznacza to, że pacjent miał pół roku na udanie się do apteki i odebranie przepisanych mu leków. Ważność ta dotyczyła zarówno leków pełnopłatnych, jak i tych objętych refundacją.
Należy jednak pamiętać o wspomnianych wcześniej wyjątkach. Recepty na antybiotyki miały skrócony termin ważności do 7 dni. Ignorowanie tego terminu skutkowało niemożnością wykupienia leku i koniecznością ponownej wizyty u lekarza. Podobnie, w przypadku preparatów immunologicznych, termin realizacji był wydłużony do 120 dni, co dawało pacjentowi więcej czasu na zorganizowanie terapii.
Istotną kwestią jest również fakt, że lekarz mógł zaznaczyć na e-recepcie opcję „do 30 dni” lub „do 12 miesięcy”. W przypadku tej drugiej opcji, pacjent mógł otrzymać lek na dłuższy okres, jednakże farmaceuta wydawał go w porcjach, z czego każda kolejna porcja była wydawana na podstawie tej samej e-recepty. Mimo to, podstawowy termin ważności e-recepty, czyli 30 dni od daty wystawienia, nadal obowiązywał, chyba że lekarz zaznaczył inaczej.
Warto podkreślić, że po upływie terminu ważności e-recepty, nie jest ona możliwa do zrealizowania. W takiej sytuacji pacjent musi ponownie skontaktować się ze swoim lekarzem w celu uzyskania nowej recepty. Dlatego tak ważne jest, aby pilnować terminów i nie odkładać wizyty w aptece na ostatnią chwilę.
Co się dzieje z e-receptą po upływie terminu ważności w 2019 roku?
Sytuacja, w której e-recepta wystawiona w roku 2019 przekroczy swój termin ważności, jest prosta i jednoznaczna. Taka recepta traci swoją moc prawną i nie można jej już zrealizować w żadnej aptece na terenie Polski. System informatyczny, na którym oparty jest obieg e-recept, automatycznie blokuje możliwość wydania leków na podstawie dokumentu, który już nie jest aktualny.
Dla pacjenta oznacza to konieczność ponownego udania się do lekarza, aby uzyskać nową receptę na potrzebne leki. Jest to proces, który może wiązać się z dodatkowym czasem oczekiwania na wizytę i potencjalnie z ponownym kosztem konsultacji lekarskiej, w zależności od polityki placówki medycznej. Dlatego też, kluczowe jest świadome zarządzanie swoimi receptami i planowanie ich realizacji.
Ważne jest, aby pacjenci byli świadomi daty wystawienia swojej e-recepty i terminu, do którego można ją zrealizować. Informacje te są dostępne w Internetowym Koncie Pacjenta (IKP), a także mogą być udzielone przez personel apteki. W przypadku wątpliwości, zawsze warto zasięgnąć porady farmaceuty, który jest w stanie udzielić wyczerpujących informacji na temat bieżącej ważności recepty.
Przekroczenie terminu ważności e-recepty nie wiąże się z żadnymi negatywnymi konsekwencjami prawnymi dla pacjenta, poza koniecznością uzyskania nowej recepty. System ma na celu przede wszystkim zapewnienie bezpieczeństwa i prawidłowości przepisywania leków, a także ograniczenie nadużyć.
Jak sprawdzić ważność e recepty wystawionej w 2019 roku?
Sprawdzenie ważności e-recepty wystawionej w roku 2019 jest procesem stosunkowo prostym i dostępnym dla każdego pacjenta. Najprostszą i najbardziej rekomendowaną metodą jest skorzystanie z Internetowego Konta Pacjenta (IKP), które jest dostępne pod adresem www.pacjent.gov.pl. Po zalogowaniu się do swojego profilu za pomocą Profilu Zaufanego lub bankowości elektronicznej, pacjent ma dostęp do pełnej historii swoich recept.
Na IKP można znaleźć szczegółowe informacje dotyczące każdej wystawionej e-recepty, w tym datę jej wystawienia, rodzaj przepisanego leku, dawkę, a także datę, do której recepta jest ważna. System automatycznie pokazuje, czy recepta jest jeszcze aktywna, czy już wygasła. Jest to niezwykle wygodne narzędzie, które pozwala na bieżąco monitorować swoje leczenie.
Oprócz IKP, pacjent może również sprawdzić ważność e-recepty, udając się do dowolnej apteki. Po podaniu swojego numeru PESEL oraz czterocyfrowego kodu dostępu do e-recepty (który można otrzymać od lekarza SMS-em lub drogą mailową), farmaceuta jest w stanie zweryfikować status recepty w systemie. Jest to szczególnie przydatne, gdy pacjent nie posiada dostępu do Internetu lub preferuje bezpośredni kontakt.
Pamiętajmy, że każdy lekarz ma obowiązek wystawić e-receptę w sposób umożliwiający jej identyfikację i realizację. W przypadku jakichkolwiek problemów z dostępem do informacji o ważności recepty, warto skontaktować się bezpośrednio z placówką medyczną, która ją wystawiła, lub z infolinią Narodowego Funduszu Zdrowia.
Przepisy prawne określające termin ważności e-recept z 2019 roku
Przepisy prawne, które odnosiły się do terminu ważności e-recept wystawionych w roku 2019, były przede wszystkim regulowane przez rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie recept lekarskich. Kluczowe znaczenie miało rozporządzenie z dnia 23 grudnia 2010 r. w sprawie podstawowych warunków prowadzenia aptek i punktów aptecznych, które następnie było nowelizowane i uzupełniane o przepisy dotyczące e-recept.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami w roku 2019, e-recepta miała zazwyczaj termin ważności 30 dni od daty jej wystawienia. Ta zasada obejmowała większość przepisów, zarówno tych refundowanych, jak i pełnopłatnych. Miało to na celu zapewnienie, że leki są przepisywane w sposób racjonalny i że pacjenci nie gromadzą nadmiernych zapasów medykamentów, co mogłoby prowadzić do ich przeterminowania lub niewłaściwego stosowania.
Warto jednak pamiętać o ustalonych przez prawo wyjątkach. Jak już wielokrotnie wspomniano, e-recepty na antybiotyki musiały zostać zrealizowane w ciągu 7 dni od daty wystawienia. Była to reakcja na rosnący problem antybiotykooporności. Lekarz przepisywał antybiotyk, który miał być podjęty jak najszybciej, aby zapewnić jego skuteczność.
Kolejnym istotnym wyjątkiem były recepty na produkty immunologiczne, dla których termin ważności wydłużono do 120 dni od daty wystawienia. Dotyczyło to przede wszystkim szczepionek, których podanie często wymagało odpowiedniego zaplanowania i przygotowania.
Dodatkowo, lekarz miał możliwość wystawienia recepty na leki stosowane przewlekle na okres do 12 miesięcy. Jednakże, w praktyce apteka mogła wydać pacjentowi lek na okres maksymalnie 120 dni jednorazowo (z możliwością kolejnych wydań na podstawie tej samej recepty), a samo wystawienie recepty na 12 miesięcy oznaczało, że pacjent miał możliwość skorzystania z niej w tym okresie. Podstawowy termin ważności 30 dni od daty wystawienia wciąż obowiązywał, chyba że lekarz zaznaczył inaczej.
Znaczenie daty wystawienia e recepty dla jej ważności w 2019
Data wystawienia e-recepty jest absolutnie fundamentalnym elementem determinującym jej ważność. To od tego konkretnego dnia rozpoczyna się bieg terminu, w którym pacjent może udać się do apteki i wykupić przepisane mu leki. Bez znajomości daty wystawienia, określenie, czy e-recepta jest jeszcze aktualna, jest niemożliwe. W systemie e-recept jest ona zapisana jako jedna z kluczowych danych.
W roku 2019, tak jak i obecnie, standardowy okres ważności e-recepty wynosił 30 dni od daty wystawienia. Oznacza to, że jeśli lekarz wystawił receptę na przykład 15 maja 2019 roku, pacjent miał czas do 14 czerwca 2019 roku na jej realizację. Po tej dacie, recepta stawała się nieważna i wymagała wystawienia nowej przez lekarza.
Wyjątki od tej reguły, jak na przykład 7-dniowy termin na antybiotyki czy 120-dniowy na preparaty immunologiczne, również były liczone od daty wystawienia. Na przykład, jeśli antybiotyk został przepisany 10 maja 2019 roku, pacjent musiał go wykupić do 17 maja 2019 roku. Ta precyzja jest kluczowa dla prawidłowego przebiegu leczenia.
Warto podkreślić, że system e-recept jest zautomatyzowany, co oznacza, że data wystawienia jest zapisana w systemie i nie można jej zmienić ani manipulować. Farmaceuta, wprowadzając dane recepty do systemu, widzi dokładną datę jej wystawienia i na jej podstawie określa pozostały czas ważności. Jest to gwarancja przejrzystości i bezpieczeństwa.
E recepta z 2019 roku a możliwość realizacji w kolejnych latach
Możliwość realizacji e-recepty wystawionej w roku 2019 w kolejnych latach jest uzależniona od jej terminu ważności, który, jak szczegółowo omówiliśmy, wynosił standardowo 30 dni od daty wystawienia, z pewnymi wyjątkami. Oznacza to, że teoretycznie taka recepta mogła być zrealizowana w ciągu maksymalnie kilku miesięcy od jej wystawienia, a na pewno nie w kolejnych latach.
Jeśli pacjent nie zdążył zrealizować e-recepty w ustawowym terminie (czyli wspomnianych 30 dni, 7 dni na antybiotyki, lub 120 dni na preparaty immunologiczne), recepta ta traciła ważność. Po upływie tego okresu, system apteczny odrzucał próbę jej realizacji. Powodowało to konieczność ponownego skontaktowania się z lekarzem w celu uzyskania nowej recepty.
Nawet jeśli lekarz wystawił receptę na leki przewlekłe z opcją „do 12 miesięcy”, to nadal podstawowy termin ważności e-recepty wynosił 30 dni od daty wystawienia. Oznaczało to, że pacjent mógł otrzymać lek na dłuższy okres, ale sama recepta musiała być zrealizowana w tym pierwszym, krótszym okresie. Dopiero po wykupieniu pierwszej porcji, mógł otrzymać kolejne na podstawie tej samej recepty, ale tylko w ramach jej pierwotnej ważności.
Ważne jest, aby pacjenci byli świadomi, że przepisy prawne mogą ulegać zmianom, jednak zasady dotyczące ważności e-recepty z roku 2019 są jasno określone przez przepisy obowiązujące w tamtym okresie. Dlatego też, jeśli posiadasz e-receptę z tego roku, która jest już po terminie, konieczne jest skontaktowanie się z lekarzem.
Co obejmuje ważność e recepty wystawionej w roku 2019?
Ważność e-recepty wystawionej w roku 2019 obejmowała możliwość jej realizacji w aptece w celu wydania przepisanych przez lekarza leków. Kluczowym aspektem jest zrozumienie, że ważność ta odnosiła się do okresu, w którym pacjent mógł przedstawić swoją receptę i otrzymać za nią leki. Po upływie tego terminu, recepta stawała się nieważna i traciła swoją moc prawną.
Dla większości e-recept wystawionych w tamtym roku, termin ten wynosił 30 dni od daty wystawienia. Oznaczało to, że pacjent miał czas na udanie się do apteki i wykupienie leków w ciągu miesiąca od momentu ich przepisania. Dotyczyło to zarówno leków refundowanych, jak i tych pełnopłatnych.
Warto jednak pamiętać o wyjątkach, które również były objęte definicją ważności e-recepty. Recepty na antybiotyki musiały być zrealizowane w ciągu 7 dni od daty wystawienia. W tym przypadku, skrócenie terminu miało na celu zapobieganie antybiotykooporności i zapewnienie skuteczności terapii. Kolejnym wyjątkiem były preparaty immunologiczne, które mogły być wydane do 120 dni od daty wystawienia.
W przypadku recept na leki przewlekłe, gdzie lekarz mógł zaznaczyć możliwość wydania leków na okres do 12 miesięcy, sama e-recepta nadal miała swój podstawowy termin ważności. Oznaczało to, że pacjent mógł otrzymać lek na dłuższy okres, ale z podziałem na mniejsze partie. Jednakże, sama recepta musiała być zrealizowana w ramach jej pierwotnego terminu ważności, który wynosił zazwyczaj 30 dni. Po upływie tego terminu, pacjent nie mógł już otrzymać kolejnych porcji leku na podstawie tej samej recepty, nawet jeśli lekarz zaznaczył możliwość wydania na 12 miesięcy.
Ograniczenia i wyjątki dotyczące ważności e recept z 2019 roku
System e-recept, wprowadzony w pełni w 2019 roku, posiadał pewne ograniczenia i wyjątki dotyczące ich ważności, które pacjenci powinni znać. Podstawową zasadą, która obowiązywała dla większości recept, był 30-dniowy termin ich realizacji od daty wystawienia. Jednakże, istniały specyficzne kategorie leków, dla których wprowadzono odrębne regulacje, mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa i skuteczności terapii.
Jednym z najważniejszych ograniczeń było skrócenie terminu ważności e-recept na antybiotyki do zaledwie 7 dni. Ta restrykcyjna zasada miała na celu zapobieganie nadużywaniu antybiotyków i rozwinięciu się zjawiska antybiotykooporności. Pacjenci byli zobowiązani do szybkiego wykupienia i rozpoczęcia terapii antybiotykowej, aby zapewnić jej maksymalną skuteczność.
Z drugiej strony, wprowadzono wydłużony termin ważności dla preparatów immunologicznych, takich jak szczepionki. W ich przypadku, e-recepta mogła być realizowana przez 120 dni od daty wystawienia. Dawało to pacjentom więcej czasu na zaplanowanie i podjęcie terapii, która często wymagała wcześniejszego umówienia się na konkretny termin.
Kolejnym istotnym wyjątkiem dotyczył recept na leki stosowane w chorobach przewlekłych. Lekarz miał możliwość wystawienia recepty na okres do 12 miesięcy, jednakże farmaceuta mógł wydać pacjentowi lek na okres nieprzekraczający 30 dni (lub 7 dni w przypadku antybiotyków), z możliwością kolejnych wydań na podstawie tej samej e-recepty. Ważność całej e-recepty w tym przypadku nadal wynosiła 30 dni od daty wystawienia, ale pozwalała na wydawanie leków w mniejszych porcjach przez dłuższy czas, pod warunkiem dotrzymania terminu pierwszego wykupu.
Możliwość przedłużenia ważności e recepty z 2019 roku
W kontekście e-recept wystawionych w roku 2019, kwestia możliwości przedłużenia ich ważności jest ściśle związana z obowiązującymi wówczas przepisami prawa. Należy podkreślić, że w większości przypadków, ważność e-recepty była określona sztywno i nie podlegała automatycznemu przedłużeniu. Po upływie ustawowego terminu, recepta traciła swoją moc prawną.
Jedynym sposobem na „przedłużenie” możliwości leczenia na podstawie wcześniej wystawionej e-recepty było skorzystanie z opcji przewidzianej dla leków stosowanych przewlekle. Lekarz mógł wystawić receptę na okres do 12 miesięcy, jednakże z zaznaczeniem, że pacjent otrzymuje leki w mniejszych porcjach, nieprzekraczających zazwyczaj 30 dni stosowania. W praktyce oznaczało to, że pacjent mógł wielokrotnie wracać do apteki po kolejne opakowania leku na podstawie tej samej recepty, ale tylko w ramach jej pierwotnej ważności, która wynosiła 30 dni od daty wystawienia. Po tym terminie, nawet jeśli lekarz zaznaczył opcję „do 12 miesięcy”, kolejna porcja leku nie mogła być wydana.
Jeśli pacjent nie zdążył zrealizować e-recepty w terminie 30 dni (lub krótszym, w przypadku antybiotyków, lub dłuższym, w przypadku preparatów immunologicznych), jego jedyną opcją było ponowne skontaktowanie się z lekarzem w celu uzyskania nowej recepty. Nie istniała możliwość „przedłużenia” ważności wygasłej e-recepty ani przez farmaceutę, ani przez pacjenta. System informatyczny blokował taką możliwość.
Warto pamiętać, że przepisy mogły ulec zmianie w późniejszym okresie, jednak dla e-recept wystawionych w 2019 roku, zasady te były jednoznaczne. Kluczowe było pilnowanie terminów i planowanie wizyt w aptece z odpowiednim wyprzedzeniem.
Rola lekarza w ustalaniu terminu ważności e recepty w 2019
Rola lekarza w ustalaniu terminu ważności e-recepty wystawionej w roku 2019 była kluczowa i obejmowała kilka aspektów. Przede wszystkim, lekarz był odpowiedzialny za wybór odpowiedniej daty wystawienia recepty, która stanowiła punkt wyjścia do obliczenia jej terminu ważności. To od tej daty biegł standardowy 30-dniowy okres realizacji, chyba że zachodziły szczególne okoliczności.
Lekarz miał również możliwość modyfikowania tego terminu w określonych przypadkach, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Na przykład, w przypadku antybiotyków, lekarz musiał wystawić receptę z ważnością 7 dni. Dla preparatów immunologicznych, mógł wydłużyć ten termin do 120 dni. W przypadku chorób przewlekłych, lekarz mógł zaznaczyć opcję wydania leków na okres do 12 miesięcy, co jednak nie oznaczało wydłużenia ważności samej e-recepty, a jedynie możliwość wielokrotnego jej wykupienia w określonych porcjach.
Decyzja o wyborze odpowiedniego terminu ważności leżała w gestii lekarza i była podyktowana charakterem przepisywanego leku, stanem zdrowia pacjenta oraz potrzebą zapewnienia optymalnej terapii. Lekarz musiał również poinformować pacjenta o terminie ważności recepty i ewentualnych ograniczeniach.
Ważne jest, aby podkreślić, że lekarz nie miał możliwości dowolnego ustalania terminu ważności e-recepty. Musiał działać w ramach obowiązujących przepisów prawnych. System e-recept wymuszał stosowanie określonych ram czasowych, które miały na celu zapewnienie bezpieczeństwa pacjentów i racjonalnego gospodarowania lekami.
Zasady realizacji e recept z 2019 roku przez pacjenta
Zasady realizacji e-recept wystawionych w roku 2019 przez pacjenta były stosunkowo proste i miały na celu ułatwienie dostępu do leków. Po otrzymaniu od lekarza czterocyfrowego kodu dostępu do e-recepty (SMS-em, e-mailem lub w formie wydruku informacyjnego), pacjent mógł udać się do dowolnej apteki na terenie Polski.
W aptece, pacjent podawał farmaceucie swój numer PESEL oraz wspomniany kod dostępu. Farmaceuta, po wprowadzeniu tych danych do systemu, miał dostęp do informacji o wystawionej e-recepcie, w tym o rodzaju i ilości przepisanych leków, a także o jej terminie ważności.
Kluczowe było, aby pacjent stawił się w aptece przed upływem terminu ważności recepty. Jak już wielokrotnie wspomniano, standardowo był to okres 30 dni od daty wystawienia, z wyjątkami dla antybiotyków (7 dni) i preparatów immunologicznych (120 dni). Po upływie tego terminu, recepta stawała się nieważna i nie można jej było zrealizować.
W przypadku recept na leki przewlekłe, gdzie lekarz zaznaczył opcję wydania leków na okres do 12 miesięcy, pacjent mógł wielokrotnie realizować receptę w aptece, otrzymując kolejne opakowania leku. Jednakże, każdorazowe wydanie leku było ograniczone do porcji nieprzekraczającej zazwyczaj 30 dni stosowania. Sama recepta musiała być jednak zrealizowana w ciągu pierwszych 30 dni od daty wystawienia. Po tym okresie, nawet jeśli zaznaczono opcję „do 12 miesięcy”, pacjent nie mógł już otrzymać kolejnych porcji leku.
E recepta z 2019 roku a OCP przewoźnika lotniczego
Zagadnienie dotyczące e-recepty z 2019 roku w kontekście OCP (Opłaty Czynnościowej Paliwowej) przewoźnika lotniczego jest kwestią, która wymaga pewnego wyjaśnienia. OCP przewoźnika lotniczego jest opłatą związaną z przewozem towarów lub osób samolotami i nie ma ona bezpośredniego związku z ważnością czy realizacją e-recepty medycznej.
E-recepta jest dokumentem medycznym, który uprawnia pacjenta do odbioru leków w aptece. Jej ważność określa, jak długo można ją zrealizować, aby uzyskać przepisane preparaty farmaceutyczne. Zazwyczaj wynosiła ona 30 dni od daty wystawienia, z pewnymi wyjątkami.
OCP natomiast jest opłatą administracyjną lub podatkiem pobieranym przez linie lotnicze lub lotniska, który może być naliczany w zależności od rodzaju przewożonego ładunku lub liczby pasażerów. Nie ma ona żadnego wpływu na proces wystawiania, ważności czy realizacji e-recepty.
Prawdopodobnie nastąpiło tutaj nieporozumienie terminologiczne lub skojarzenie dwóch zupełnie niezwiązanych ze sobą zagadnień. E-recepta dotyczy systemu ochrony zdrowia i wydawania leków, podczas gdy OCP przewoźnika lotniczego odnosi się do sektora transportu lotniczego.
Podsumowując, ważność e-recepty z 2019 roku jest ściśle określona przepisami prawa medycznego i farmaceutycznego i nie ma żadnego związku z opłatami ponoszonymi przez przewoźników lotniczych.
